سيد محمد دامادى

472

شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )

ب ، شرح برخى از لغات و تركيبات و اصطلاحات فارسى كتاب أثير : كرهء آتش كه بالاى كرهء هوا است ، سايلى رقيق و بىوزن كه طبق عقيدهء قدما فضاى بالاى هواى كرهء زمين را فرا گرفته است ، إتر ، به عقيدهء برخى از فيلسوفان قديم روح عالم ، سايلى بىوزن و قابل قبض و بسط كه فضا را پر كرده و در همهء أجسام نافذ است . إصطناع ، با كسى نيكويى كردن ، كسى را از بهر خويش برگزيدن . « تاج المصادر » ، نيكويى كردن « الصّراح من الصّحاح ، إصطنعه : بپرورد او را ، نيكويى كرد به او . أقانيم ثلاثة : أقنوم‌هاى سه گانه نزد مسيحيان عبارتست از أب ، إبن ، روح القدس ، أقنوم كلمهء سريانى است به معنى شخص و اصل [ لغت نامهء دهخدا ] إنانيت ؛ منى ، خودبينى ، خودستايى ، خويشتن بينى ، كبر و غرور إنجاز ؛ روا كردن حاجت ، وفا كردن به وعده ، إنزعاج ؛ از جا بر كنده شدن ، بىآرام شدن ، ناراحت گشتن ، تحرّك دل در حال وجد ، اثر مواعظ در قلب مؤمن . إنظلم : إحتمل الظلم ، ستم پذيرى ، توسرى خورى ، حكما گفته‌اند كه فضايل ، هيئت‌هاى معتدل بين دو حالت ناقص‌اند و أفعال خير ، حدّ وسط دور ذيله‌اند چنان كه عدل حدّ واسط ميان ظلم : ستمكارى و إنظلام : ستم پذيرى